فرهاد شاکری

گام بزرگ نسبی چیست؟

گام بزرگ نسبی یا گام ماژور نسبی، گامی است در موسیقی که اگر درجهٔ سوم گام کوچک را مبداء قرار داده و گامی جدید بسازیم آن نیز با همان علامات ترکیبی، گام بزرگ نسبی خواهد بود.

گام کوچک نسبی یا گام مینور نسبی چیست ؟


گام کوچک نسبی یا گام مینور نسبی، گامی است در موسیقی که اگر درجهٔ ششم گام بزرگ را مبداء قرار داده و گامی جدید بسازیم، آن با همان علامات ترکیبی، گام کوچک نسبی خواهد بود.

گام مینور چیست ؟


گام مینور یا گام کوچک نوعی گام دیاتونیک است که درجه سوم آن نسبت به تونیک دارای فاصله سوم کوچک می‌باشد.


گونه‌های گام مینور

در موسیقی غربی سه گونه گام مینور (کوچک) رایج است که عبارت‌اند از

گام مینور تئوریک (کوچک نظری)
گام مینور تئوریک در تنالیته لا

هرگاه نیم پرده‌های گامی بین درجات دوم وسوم و پنجم و ششم واقع شوند آن گام را مینور تئوریک (کوچک نظری) گویند. فاصله‌های درجات این گام نسبت به تونیک این گونه هستند: دوم بزرگ، سوم کوچک، چهارم و پنجم درست، ششم و هفتم کوچک و هشتم درست. گام دو ماژور به این شکل است: C d e f g a b c بنابراین گام مینور تئوریک نسبی آن به این ترتیب می‌شود: A b c d e f g a (لا درجه ششم گام دو ماژور است.)


گام مینورهارمونیک (کوچک هماهنگ)
گام مینور هارمونیک در تنالیته لا

هرگاه درجه هفتم گام کوچک نظری (تئوریک) را برای ایجاد محسوس (سانسیبل) نیم پرده کروماتیک بالا ببریم، به گام مینور هارمونیک تبدیل می‌شود. در این گام فاصله بین درجات ششمو هفتم یک و نیم پرده است. در نتیجه شامل سه نیم پرده در میان درجات دوم و سوم، پنجم و ششم و هفتم و هشتم خواهد بود و فاصله‌های درجات آن نسبت به تونیک به ترتیب عبارت‌اند از: دوم بزرگ، سوم کوچک، چهارم و پنجم درست، ششم کوچک، هفتم بزرگ و هشتم درست.

برای نمونه در تنالیته لا مینور، مینور هارمونیک به این شکل خواهد بود:a b c d e f g# a


گام مینور ملودیک (کوچک نغمگی)
گام مینور ملودیک در تنالیته لا

هرگاه درجه ششم و هفتم گام کوچک نظری را در حالت بالا رونده نیم پرده کروماتیک بالا ببریم و در حالت پایین رونده مجدداً آن‌ها را پایین بیاوریم، گام مینور ملودیک به وجود می‌آید که فاصله درجات آن در حالت بالارونده نسبت به تونیک از این قرار است: دوم بزرگ، سوم کوچک، چهارم و پنجم درست، ششم و هفتم بزرگ و هشتم درست. روشن است که حالت پایین رونده آن مانند گام مینور تئوریک خواهد بود.

دیز در موسیقی به چه معناست؟


در موسیقی به نتهایی که با فاصله نیم پرده جلوتر از نتهای اصلی قرار گرفته‌اند دیز می‌گویند.

بطور کلی هرگاه بر سر نتی علامت دیز بیاید آن نت صدای زیرتری پیدا می‌کند یا به اصطلاح آن نیم‌پرده به بالا می‌آید. علامت دیز در موسیقی # است.

علامت دیز صدای نت را نیم‌پرده زیرتر و علامت بمل صدای نت را نیم‌پرده بم‌تر می‌کند. وقتی علامت دیز قبل از نتی قرار بگیرد، باید نزدیک‌ترین شستی‌های سیاهی را که سمت راسـت آن نت قرار دارد بزنیم